Düzenli Prim, Yol veya Yemek Yardımı Kesilebilir mi?

İŞ HUKUKU · İŞYERİ UYGULAMASI

Kısa cevap: İş kanunu uyarınca işveren bu ödemeleri her durumda tek taraflı olarak kaldıramaz. Düzenli ve sürekli verilen prim, yol veya yemek yardımı zamanla işyeri uygulaması hâline gelmişse düzenli yapılan bu ödemeler çalışma koşullarının bir parçası sayılabilir. Bu durumda işverenin bu ödemeler üzerinde işçi aleyhine bir değişiklik yapmak istemesi durumunda bu durum işçinin onayına bağlı olacaktır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesine göre çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik işçiye yazılı olarak bildirilmelidir. İşçi değişikliği altı işgünü içinde yazılı olarak kabul etmezse, değişiklik kural olarak işçiyi bağlamaz. İşveren, işçinin kabul etmediği değişikliği doğrudan uygulayamaz.

Düzenli ödeme ne zaman işyeri uygulaması olur?

Ödemenin uzun süre boyunca belirli aralıklarla ve benzer koşullarda yapılması önemlidir. Örneğin işyerinde her yıl düzenli olarak ödenen prim, her ay verilen yol yardımı veya sürekli sağlanan yemek desteği çalışma koşulunun parçası hâline gelebilir. Buna karşılık yalnızca belirli bir hedef tutarsa verilen prim veya bir defalık ödeme için aynı sonuca varılmayabilir.

Ödemenin iş sözleşmesinde yazmaması da tek başına işçinin bu haktan yararlanamayacağı anlamına gelmez. Bordrolar, banka kayıtları, şirket duyuruları, e-postalar ve benzer durumdaki çalışanlara yapılan ödemeler uygulamanın ispatında yardımcı olabilir.

Sık sorulan sorular

İşveren yemek kartını veya yol yardımını bir anda kesebilir mi?

Ödeme düzenli biçimde sağlanıyor ve çalışma koşulunun parçası hâline gelmişse, kesilmesi çalışma koşullarında esaslı değişiklik sayılabilir. Bunun için işverenin yazılı bildirim yapması ve işçinin yazılı kabulünü alması gerekir. Sonuç, yardımın nasıl ve hangi koşullarda verildiğine göre değişir.

Her düzenli prim işçinin kazanılmış hakkı olur mu?

Hayır. Primin hangi şartla ödendiği önemlidir. Her yıl ya da her ay aynı şekilde ödenen prim ile hedef, performans veya belirli bir başarı şartına bağlanan prim aynı değerlendirilmez. İş sözleşmesi ve önceki ödeme kayıtları incelenmelidir.

İşçi değişikliği kabul etmezse ne yapmalı?

Değişikliği kabul etmiyorsanız bunu yazılı olarak bildirin ve gönderim kaydını saklayın. Yeni koşulları kabul ettiğinizi gösteren bir belgeyi içeriğini anlamadan imzalamayın. İşveren kesintiyi uygulamaya başladıysa bordro ve ödeme kayıtlarını saklayın.

Kesilen yardım veya prim için geriye dönük talepte bulunabilir miyim?

Ödemenin sözleşmenin ya da işyeri uygulamasının parçası olduğu ortaya konulabilirse, ödenmeyen tutarlar talep konusu yapılabilir. Hangi dönemlerin istenebileceği ve tutarın nasıl hesaplanacağı somut olay ile yasal süreler dikkate alınarak belirlenir.

Düzenli prim, yol veya yemek yardımınız kesildiyse iş sözleşmenizi, bordrolarınızı ve ödeme kayıtlarınızı birlikte değerlendirin. Uygulamanın işyeri koşuluna dönüşüp dönüşmediğini ve hangi adımların atılabileceğini bir iş hukuku avukatına danışabilirsiniz.