İŞ HUKUKU · GERÇEK ÜCRET VE SGK BİLDİRİMİ

Kısa cevap: İşverenlerin, SGK’ya gerçek ücretinizden daha düşük bir tutar bildirmesi oldukça sık rastlanan bir durumdur. Ancak bu haklarınızı kaybettiğiniz anlamına gelmez.İş alacakları için dava açıldığında: çalıştığınız iş koluna göre belirli sendikalardan rayiç maaş örnekleri istenir ve mahkeme maaşınız SGK'da asgari ücret görünüyor olsa bile tazminatlarınızı gerçeğe daha yakın olan dha yüksek tutardan hesaplar.

SGK primleri, kural olarak hak edilen ücret üzerinden hesaplanır. Bu sebeple bildirilen kazancın düşük olması emeklilik ve SGK ödemelerini etkileyebilir.

Maaşımın bir kısmı bankadan, bir kısmı elden ödeniyor. Haklarım nasıl hesaplanır?

İşçilik alacakları hesaplanırken yalnızca SGK’ya bildirilen tutara bakılmaz; gerçekten aldığınız ücret ve bunu kanıtlayan belgeler de incelenir. Gerçek ücretiniz ispatlanabilirse kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar ile eksik ödenen ücretler bu tutar üzerinden hesaplanabilir. Ancak her alacak için hesaplama yöntemi farklı olabilir.

Banka kayıtları, bordrolar, iş sözleşmesi, ücret yazışmaları, işverenin ödeme kayıtları ve tanık anlatımları gerçek ücretin belirlenmesinde yardımcı olabilir. Elden ödeme yapıldığını gösterebilecek mesajları ve diğer kayıtları da saklayın.

Sık sorulan sorular

Gerçek maaşımın düşük bildirildiğini nasıl kontrol edebilirim?

e-Devlet’teki SGK hizmet ve kazanç bilgilerinizi, ücret bordrolarınızı ve banka hesabınıza yatırılan tutarları karşılaştırın. Bordroda görünen ücret ile elinize geçen toplam tutar arasındaki farkı gösteren kayıtları saklayın.

Elden aldığım maaş farkını talep edebilir miyim?

Elden ödenen tutarın ücretinizin bir parçası olduğu kanıtlanabiliyorsa, eksik bildirilen ücret ve buna bağlı alacaklar gündeme gelebilir. Sonuç, ödeme düzenine ve sunulabilen delillere göre belirlenir.

Maaşımın düşük bildirilmesi kıdem tazminatımı etkiler mi?

Gerçek ücretinizin SGK’ya bildirilenden yüksek olduğunu ispatlayabilirseniz kıdem tazminatı hesabında gerçek ücretin dikkate alınması talep edilebilir. Düzenli sağlanan bazı ek ödemeler de değerlendirmeye girebilir.

Şikâyet için nereye başvurabilirim?

SGK’ya başvurabilir veya Çalışma Hayatı İletişim Merkezi ALO 170 üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabilirsiniz. Başvuruda iş yerini, çalışma sürenizi, ücret anlaşmanızı ve elinizdeki kayıtları mümkün olduğunca açık belirtin. ALO 170, çalışma hayatıyla ilgili ihbar ve şikâyetleri kabul etmektedir.

İşten ayrılmadan önce ne yapmalıyım?

Önce SGK kayıtlarınızı, bordrolarınızı ve banka hareketlerinizi karşılaştırıp mevcut belgelerinizi saklayın. İşten ayrılmayı düşünüyorsanız, dilekçe vermeden veya bir belge imzalamadan önce durumunuzu bir iş hukuku avukatıyla değerlendirin.

Gerçek ücretin tespiti ve alacakların hesabı, çalışma düzenine ve delillere göre değişebilir. Bu nedenle elden ödeme ve eksik SGK bildirimiyle ilgili kayıtları birlikte incelemek önemlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayda ücretin ve işçilik alacaklarının tespiti, sunulabilen delillere göre yapılır.