Raporluyken İşten Çıkarılabilir miyim? Rapor Süresi ve Ücretsiz İzin

Raporluyken işten çıkarılabilir miyim?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/I-b maddesine göre hastalık veya kaza nedeniyle işe devam edememe süresi, işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşarsa işveren sağlık nedeniyle iş sözleşmesini bildirimsiz feshedebilir. Eşik, İş Kanunu’nun 17. maddesindeki bildirim sürelerine altı hafta eklenerek bulunur:

Bu süre dolmadan yapılan fesih, iş güvencesi kapsamındaki işçi bakımından yalnızca hastalık veya geçici raporlu olma durumuna dayandırılmışsa geçerli fesih nedeni oluşturmayabilir. İşveren rapordan ayrı, gerçek ve somut bir fesih nedeni ileri sürüyorsa o neden ayrıca incelenir. Doğum ve gebelik hâllerinde süre hesabı farklı kurala bağlıdır.

Raporların kesintili veya aralıksız olması ve sürelerin birlikte nasıl değerlendirileceği somut olaya göre incelenmelidir. Bu nedenle yalnızca rapor günlerini toplamakla yetinmeyin; raporların tarihlerini, işyerindeki kıdeminizi ve fesih yazısını birlikte değerlendirin.

Sağlık nedeniyle fesihte kıdem ve ihbar tazminatı ne olur?

Kanundaki bekleme süresi dolduktan sonra işveren sağlık nedeniyle bildirimsiz fesih yaparsa, kıdem tazminatı hakkı kendiliğinden ortadan kalkmaz. İşçinin kıdem tazminatına hak kazanması için en az bir yıl çalışma gibi diğer yasal koşulların da bulunması gerekir.

Fesih bildirimsiz yapıldığından kural olarak ihbar tazminatı doğmaz. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da uzun süreli rapor hakkında, rapor süresinin kıdeme göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşması hâlinde işverenin fesih hakkı bulunduğunu açıklamaktadır. Ancak raporların niteliği, fesih gerekçesi ve çalışma süresi dosya üzerinden kontrol edilmelidir. Bakanlığın İş Kanunu soru-cevap sayfası da uzun süreli rapor konusunu ele alır.

Raporlu günler yıllık izin hesabına katılır mı?

İş Kanunu’nun 55/a maddesine göre hastalık veya kaza nedeniyle işe gidilemeyen günler, kıdeme göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşmamak üzere yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır. Bu sınırı aşan raporlu süre, yıllık izin hesabında çalışılmış süreye eklenmez.

Örnek: İşyerinde iki yıllık kıdemi bulunan işçinin bildirim süresi altı haftadır. Buna altı hafta daha eklendiğinde, rapor süresinin ilk 12 haftası yıllık izin hesabında dikkate alınır; bu süreyi aşan bölüm yıllık izin hesabına katılmaz. Bakanlığın açıklamasında da benzer bir örnek yer alır.

Raporlu olduğum dönemde ücretimi kim öder?

Raporlu günlerde ücretin nasıl ödeneceği ücret sistemine, iş sözleşmesine ve varsa toplu iş sözleşmesine göre değişebilir. Gerekli sigortalılık ve rapor koşulları varsa SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alınabilir. SGK açıklamasına göre hastalık hâlinde ödenek genel olarak iş göremezliğin üçüncü gününden başlar; iş kazası ve meslek hastalığında farklı kurallar uygulanır. Ayrıntılar için SGK’nın hastalık hâlinde geçici iş göremezlik açıklamasını inceleyebilirsiniz.

Ücret bordrolarınızı, rapor kayıtlarınızı ve SGK ödemelerine ilişkin bilgileri saklayın. İşverenin ücretinizden kesinti yapması hâlinde, kesintinin hangi döneme ve hangi ödeme kalemine ilişkin olduğunu bordro ve banka hareketleriyle karşılaştırın.

İşveren beni ücretsiz izne çıkarabilir mi?

Genel kural olarak, işveren işçiyi rızası olmadan ücretsiz izne çıkaramaz. Ücretsiz izin, işçinin çalışma ve ücret koşullarını etkileyen bir değişikliktir. İş Kanunu’nun 22. maddesine göre işveren esaslı değişikliği yazılı olarak bildirmeli; işçi de değişikliği altı işgünü içinde yazılı olarak kabul etmelidir. İşçi yazılı kabul vermezse değişiklik kural olarak işçiyi bağlamaz.

Ücretsiz izin formunu veya geriye dönük izin belgesini imzalamadan önce içeriğini dikkatle okuyun. İzni kabul etmiyorsanız bunu yazılı olarak bildirin. Raporunuz sona erdiğinde işe başlamaya hazır olduğunuzu da kayıt altına alın. Doğum sonrası ücretsiz izin gibi kanunda düzenlenen özel izin türleri farklı kurallara tabidir.

İşten çıkarılırsam işe iade başvurusu yapabilir miyim?

İş güvencesi koşullarını taşıyan işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.

İş güvencesi için genel koşullar arasında işyerinde en az 30 işçi bulunması, işçinin en az altı aylık kıdeminin olması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması yer alır. Kanundaki diğer koşullar ve istisnalar da ayrıca incelenmelidir. İşe iade süresi kısa olduğundan fesih bildirimi aldıysanız gecikmeden hukuki destek alın.

Sık sorulan sorular

Rapor almış olmam tek başına işten çıkarılma sebebi midir?

Hayır. Özellikle iş güvencesi kapsamındaki işçiler bakımından, kanundaki bekleme süresi içindeki geçici hastalık veya kaza devamsızlığı tek başına geçerli fesih nedeni sayılmaz. İşveren başka bir neden ileri sürüyorsa bu neden ayrıca değerlendirilir.

İşveren rapor süresi dolmadan sözleşmemi feshedebilir mi?

Fesih, rapordan bağımsız başka bir nedene dayanıyorsa koşulları ayrıca incelenir. İşveren yalnızca geçici raporlu olmayı gerekçe gösteriyorsa, iş güvencesi hükümleri ve fesih bildirimi değerlendirilmelidir.

Raporlu günler yıllık izin hesabına katılır mı?

Hastalık veya kaza nedeniyle işe gidilemeyen günler, kıdeme göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşmamak üzere yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır. Bu sınırı aşan süre yıllık izin hesabına eklenmez.

İşveren beni ücretsiz izne çıkarabilir mi?

Genel kural olarak ücretsiz izin işçinin yazılı kabulü olmadan uygulanamaz. İş Kanunu m.22’deki yazılı bildirim ve kabul şartları ile kanunda öngörülen özel izin durumları dikkate alınır.

İşe iade başvurusu için süre ne kadar?

İş güvencesi koşullarını taşıyan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılabilir.

Sonuç: Raporluyken işten çıkarılma ve ücretsiz izin konuları; rapor süresi, kıdem, fesih gerekçesi ve iş güvencesi koşulları birlikte değerlendirilerek yanıtlanır. Fesih bildirimi veya ücretsiz izin talebi aldıysanız raporlarınızı, yazışmalarınızı ve iş sözleşmenizi saklayın; süreleri kaçırmamak için bir iş hukuku avukatına başvurun.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayda sonuç; rapor kayıtlarına, iş sözleşmesine ve fesih gerekçesine göre değişebilir.

İlgili aramalar: raporluyken işten çıkarılma · rapor süresi işten çıkarma · raporlu işçinin yıllık izin hakkı · işveren ücretsiz izne çıkarabilir mi · işe iade davası süresi